Volatiliteit

Wat is Volatiliteit?

Bij het kiezen van de juiste beleggingsinstrumenten is het belangrijk om op de hoogte van de volatiliteit van het desbetreffende beleggingsproduct te letten. In dit artikel zoek ik alles uit over volatiliteit; het berekenen, de volatiliteitsindex, historische volatiliteit en nog veel meer.

Inhoud

Betekenis volatiliteit

Wat is volatiliteit? Wanneer je gaat beleggen, dan doe je dit om winst te maken over de koersverschillen (en dividend). De koers van een beleggingsproduct is dus constant in beweging. Een synoniem voor deze beweeglijkheid wordt volatiliteit genoemd. De definitie van volatiliteit is dus: de beweeglijkheid van de koers van een effect. 

Hoge volatiliteit

Wanneer een beleggingsproduct een instabiele koers heeft wordt er gesproken van een hoge volatiliteit. Dit betekent dat er veel verschil zit tussen de hoogste en laagste koers over deze periode. Aandelen met een hoge volatiliteit zijn vaak kleine- of middelgrote beursgenoteerde bedrijven. Ook startups en crypto hebben vaak een hoge volatiliteit.

Lage volatiliteit

Een lage volatiliteit is dus precies het tegenovergestelde. Er is maar weinig verschil tussen de hoogte en de laagste koers, en dus spreken we over een stabiele koers. Vaak zijn aandelen met een lage volatiliteit aandelen van grote beursgenoteerde bedrijven die al jaren bestaan. Bekende Nederlandse aandelen met een lage volatiliteit zijn Unilever en Shell.

Volatiliteit berekenen

Om volatiliteit ook in de praktijk toepasbaar te kunnen maken is er een formule opgesteld:

Volatiliteit = (hoogste koers – laagste koers) / ((hoogste koers + laagste koers) / 2)

Let wel op: normaal wordt de volatiliteit berekend aan de hand van een stuk complexere formules en berekeningen. Om volatiliteit ook voor beginnende beleggers mogelijk te maken heb ik hierboven een vereenvoudigde berekening genoteerd. De uitkomst van deze berekening wordt procentueel weergegeven. 

Volatiliteit berekenen

Aan de hand van de standaarddeviatie van deze volatiliteit kun je voor X aantal procent zeker worden voor de koersbeweging in het komende jaar. Met een volatiliteit van 10% ben je voor 68,3% zeker dat een beleggingsproduct het komende jaar niet met meer dan 10% gaat stijgen of dalen volgens BinckBank.

Voorbeeld van volatiliteit

Stel je hebt een aandeel wat in een jaar niet meer waard is geweest dan 120 euro, maar ook niet minder waard is geweest dan 90 euro, dan kun je deze getallen invullen in de formule:

(120 – 90) / ((120 + 90) / 2) = 28.5%

Aan de hand van deze 28.5% ben je 68,3% zeker dat een koers in een jaar niet meer dan 28.5% gaat stijgen of dalen. Dit is berekend aan de hand van de standaarddeviatie. 

Volatiliteitsindex

Nu weet je dus hoe je de volatiliteit van een beleggingsproduct kunt berekenen. De volatiliteit van een beleggingsproduct wordt ook weergegeven aan de hand van de volatiliteitsindex. Hoe hoger de waarde van de volatiliteitsindex is, des te meer beweging er in de markt als geheel verwacht wordt.

In de beleggerswereld wordt een hoge volatiliteitsindex gezien als een risicovolle belegging. De volatiliteitsindex functioneert daarom ook als barometer van de beurs; als angstbarometer. Veel angstige beleggers willen namelijk ook eenmaal liever beleggen in beleggingsproducten die niet zo volatiel zijn.

VIX-index

Het is daarnaast ook mogelijk om met ETF’s te beleggen in de volatiliteit van de beurs. Dit kun je bijvoorbeeld doen met de CBOE Volatility index (VIX). Met deze index kun je handelen op de volatiliteit van de S&P500: de 500 grootste bedrijven van de Verenigde Staten. 

  • VIX lager dan 15%: Stabiele markt
  • VIX tussen 15% en 20%: Gemiddelde markt
  • VIX hoger dan 20%: Volatiele markt

Volatiliteit van aandelen

Zoals je nu misschien wel hebt kunnen begrijpen is het ook erg afhankelijk van het beleggingsproduct of het een hoge of lage volatiliteit is. Laten we eens maar eens kijken naar de volatiliteit van een aandeel.

Aandelen met een hoge volatiliteit

Aandelen die bekend staan als volatiele aandelen zijn:

  • Fugro
  • ArcelorMittal
  • SBM Offshore
  • TomTom
  • Air France-KLM
  • Altice
  • Advanced Micro Devices Inc.
  • Nvidia Corp.
  • Tesla

Aandelen met een lage volatiliteit

Aandelen die bekend staan als stabiele (defensieve) aandelen zijn:

  • Walmart
  • Red Hat Inc.
  • Twenty-First Century Fox Inc.
  • American Tower Corp.
  • McDonald’s
  • Disney
  • AT&T
  • Coca-cola

Stabiele aandelen met dividendrendement

Veel dividend beleggers zijn op zoek naar stabiele aandelen met een hoog dividendrendement. Speculatieve beleggers zijn daarentegen vaak op zoek naar aandelen met een hoge volatiliteit. Dit komt omdat ze winst willen maken op de koerswinst. De volatiliteit is dus ook erg belangrijk om je beleggingsstrategie te bepalen.

Volatiliteit van de AEX

Naast aandelen hebben indices (en dus indexfondsen) ook een bepaalde volatiliteit. Over het algemeen is de volatiliteit van een index lager dan deze van losse aandelen, omdat een index zich vaak spreid over verschillende beleggingsproducten. Daarnaast verandert de volatiliteit van een index ook met de dag. Zo was de volatiliteit van de AEX voor de coronacrisis heel laag, maar was de AEX tijdens de coronacrisis heel volatiel. 

Volatiliteit van Goud

Ook grondstoffen hebben een volatiliteitsindex. Zo is de volatiliteit van goud over het algemeen heel laag, maar dit verschilt ook weer per periode en/of crisis. Over het algemeen is goud niet zo volatiel omdat het gezien wordt als een veilige belegging.

Volatiliteit van Bitcoin

Compleet tegenovergesteld van goud is de volatiliteit van Bitcoin en crypto munten. Uiteraard verschilt deze volatiliteit ook per dag, maar over het algemeen valt wel te stellen dat de koersen van deze cryptocurrencies erg verschillen en dus erg volatiel zijn.

Historische volatiliteit

Het is natuurlijk vrij gemakkelijk om de volatiliteit van een beleggingsproduct te berekenen aan de hand van resultaten uit het verleden. Hierbij spreken we van historische volatiliteit, welke aangeeft wat de beweeglijkheid van bijvoorbeeld een aandeel in het verleden was. Steeds vaker wordt er ook gekeken naar de verwachting van de volatiliteit in de toekomst. Hierbij spreken we van implied volatility (impliciete volatiliteit). 

Speculatief beleggen

Vaak wordt er naar volatiliteit gekeken om te kijken of een beleggingsproduct geschikt is voor defensieve of speculatieve beleggers. Een speculatieve beleggers belegt immers liever in een beleggingsproduct met hoge koersverschillen, anders moet een belegger een groter vermogen inleggen.

Toch is dit niet perse nodig en kan een speculatieve belegger ook prima beleggen in een beleggingsproduct met een lage volatiliteit. Vaak handelen speculatieve beleggers hier dan in met een hefboomeffect; zoals turbo’s en futures. Door het hefboomeffect kan een belegger nog steeds grote rendementen en verliezen maken met dezelfde inleg.

Beleggen kent risico’s, je kunt je inleg verliezen. 
Dit artikel is onafhankelijk geschreven en bevat vriendenlinks.